2) Van Englandspiel tot Great Britainsgame (follow-up)

Nederlands-Indië dieper in het spel.

Op 25 mei '42 kwam, met de bezetting van ook Lombok, Soembawa en Soemba, nagenoeg de gehele Indische archipel in Japanse handen zijn. Dr.H.J. van Mook, al aangesteld tot luitenant-gouverneur-generaal, en een kleine uitgelezen staf, zouden de Indische belangen in het buitenland (Australië) dienen.

Daar het van groot belang kan zijn bij de door mr. Van der Starp geponeerde mogelijke doelstelling van de Engelsen in hun Englandspiel, te weten: de veiligstelling van hun Imperium door de verzwakking of uitschakeling van hun koloniale concurrenten w.o. Nederland - en de bespeling daarbij van de Nederlandse regering in Londense ballingschap, is het van belang aandacht te wijden aan gebeurte­nissen die na de oorlog in het Verre Oosten hebben plaatsgevonden.[1]

Een uiterst belangrijk punt wordt ook hier weer in de officiële geschiedschrijving verdonkeremaand, en krijgt ook van andere historici geen aandacht. Dat is het feit, dat de Japanners verklaarden dat zij Nederlands-Indië nooit meer los zouden laten, en wat daaruit volgde. Wij hebben hierboven gezien dat volgens zekere opvattingen Nederlands-Indië was inbegrepen in de Nederlandse capitulatie. Het is zonder meer duidelijk dat, 'voor koningin en vaderland' - in de gegeven omstandigheden van 1942 - de enige manier om die kolonie nog terug te krijgen lag: in collaboratie met de Duitsers.

Wie de komende gebeurtenissen in dit licht beschouwt zal veel 'onverklaarbaars' zien opgehelderd. Aan de hand van gedegen gedocumenteerde historische feiten.

De Duitsers waren dus in die tijd, en gezien de vooruitzichten van hun eindoverwinning, de enigen waarop de Nederlandse regering en het staatshoofd Wilhelmina - die er ook nog grote persoonlijke 'Koninklijke' belangen bij had - konden rekenen om het nog ooit terug te krijgen.

Niet zonder betekenis voor een beter begrip van de hele Londense regeringsperiode, die door koningin Wilhelmina werd overheerst, is ook nog de in september '44 genoteerde opmerking van de minister van oorlog Van Lidth de Jeude. De minister van Justitie Van Heuven Goedhart sprak uit "wat reeds vroeger werd geopperd:

is H.M wel geheel normaal? Heeft zij door de schok der gebeurtenissen niet totaal haar evenwicht verloren? ... Enfin, wij zitten met de gebakken peren" - [2]

Niemand kende aanvankelijk natuurlijk de toekomstige ontwikkeling en de afloop van de oorlog. Medio '42 stonden de Duitsers uiterst sterk. Niet alleen West-Europa was door hen bezet, Vichy-Frankrijk collaboreerde openlijk en nauw met de Duitsers. De Sovjet-Unie was bondgenoot en toeleverancier van grondstoffen aan Duitsland, tot op 21 juni 1941 de Duitsers er binnenvielen en in 1942 tot in de Kaukasus doordrongen. Rommel was de baas in Noord-Afrika. Het Nabije-Oosten was voornamelijk pro-Duits, de moefti van Jeruzalem en zelfs Ghandi hadden Hitler met zijn successen gefeliciteerd, de Atlantische Oceaan werd door Duitse duikboten tot onder de Amerikaanse kust beheerst - en tot medio '43, Amerikaanse industriëlen waren tot samenwerking met Hitler-Duitsland bereid of hadden het al gedaan.[3] De president van Zwitserland verklaarde zich collaborerend met Duitsland, en was het ook.

De Duitse eindoverwinning was al als vaststaand aangenomen door o.a. de oud-ministers-presidenten Colijn (al op 25 juni 1940 in zijn brochure 'Op de grens van twee werelden', door De Geer, en door de Nederlandse Unie, die zich tegenover de NSB opstelde, en tot 700.000 aanhangers telde. Hun standpunt kan worden samengevat onder het motto 'redden wat er te redden valt'.

Wij hebben al gezien hoe de Nederlandse regering tegenover de Duitse bezetter stond. Het is dus begrijpelijk dat (ook) door de Britten, in het vooruitzicht van de Duitse overheersing op het vasteland van Europa, een compromis met de Duitsers werd voorbereid. Misschien, waarschijnlijk, niet als énige mogelijkheid, maar als óók nog een voorzorg.

Wordt deze ongelooflijke stelling nu uit een fantastische duim gezogen? Want wie heeft daar ooit over gekikt? Hier is hij: na de oorlog generaal-majoor Mattheus Reindert De Bruyne, de voormalige kolonel, chef van de Nederlandse geheime dienst, die de in dit compromis benodigde Nederlandse agenten aan de Engelsen leverde.

De Bruyne moest, zoals wij hebben gezien, op order van de regering, tegen zijn zin Nederlands sprekende agenten aan de Engelsen leveren, zonder dat hij wist voor welk doel zij zouden worden gebruikt.

Op 25 april '42 was door de SOE-chef Gubbins aan De Bruyne het (Britse SOE-) 'Plan for Holland'  voorgelegd. Dat Britse Plan moet dus al eerder zijn bedacht. Men kan aannemen dat voornamelijk Britse belangen daarbij worden behartigd. Waarom zouden de Britten begaan zijn met het lot van Nederland, een van hun internationale concurrenten?

De Bruyne had op 27 april een zeer geheime kritiek over dat Plan for Holland gegeven en gemeld wat Gubbins had gezegd: dat "het verband hield met een mogelijke zeer grote invasie op het vaste land (hij liet zich niet uit over het waar doch uit het plan valt duidelijk te constateren, dat dit in België-N. Frankrijk c.q. nog zuidelijker zal geschieden)".

Uit de opmerking tussen haakjes van De Bruyne blijkt, dat deze laatste opvatting slechts een veronderstelling is van De Bruyne.

De Britse minister en SOE-baas Selborne had er met Gerbrandy over gesproken, om te zien of er stafbesprekingen over konden worden gevoerd, wat op 8 mei gebeurde. Ook had hij gezegd dat een en ander "niet betekent, dat de invasie op staande voet zal worden uitgevoerd", maar dat wel spoed bij de voorbereiding gewenst is. [4]

Dit is een belangrijke precisering: geen invasie, maar toch wel spoed. Waarom spoed? Is er dus iets anders waar haast bij is?

De Nederlandse admiraal Furstner (die operationeel onder Brits gezag stond) kreeg de toestemming van de Koningin en Gerbrandy voor het Plan.

Dit speelde zich allemaal af in de laatste week van april 1942.

Dit Plan for Holland werd ook door de Regering overwogen. Begin mei hielden de ministers nog hun poot stijf.

Hier vinden wij dus de situatie die zich te Londen gedurig voordoet, dat Wilhelmina, en de in feite volgzame Gerbrandy, al een beslissing hadden genomen, terwijl de ministers tegen waren.

Donker, de voorzitter van de PEC, ziet het zo: In 1940, '41 en het begin van '42 bestond er een samenwerking tussen onze CID en de SIS, en dientengevolge met Rabagliatti. Onze CID had geen enkel contact met de SOE. Een regelmatige samenwerking tussen de CID en de SOE ontstond pas in de zomer van '42, na de ruzie tussen De Bruyne en Rabagliatti.

Een opmerkelijke bijzonderheid deed zich nu nog voor. De Geer had een brochure geschreven, 'De synthese in den oorlog', die toen in druk was.

In maart '42 gaf hij het manuscript daarvan mee aan een bezoeker, baron 'van Lynden', die uit Londen zou zijn gekomen, en die ook nog vroeg of De Geer deel wilde uitmaken van het Nationaal Comité van Koos Vorrink, (de vooroorlogse leider van de dan verboden SDAP) - een club van politici, waarin alle oude partijen behalve de communisten waren verenigd.

In april '42 kwam 'Van Lynden' terug. De Regering in Londen hield De Geers candidatuur aan, meldde hij. Of de Geer misschien een schriftelijke verklaring kon geven over hoe hij zijn taak in het Comité zag. De Geer zou er over nadenken.

In juni kwam de 'baron' voor de derde maal en meldde dat enige andere leden van het Comité waren gearresteerd, zonder namen te noemen. De Geer had nog geen tijd gehad iets op schrift te stellen, achtte het op dat moment ook ongewenst. Al weet hij na de oorlog niet meer precies of hij nu wèl of niet iets had meegegeven. Sindsdien was de 'baron' niet meer teruggekomen.

Dit bezoek wordt Van der Waals in de schoenen geschoven. Maar het blijkt dat het iemand moet zijn geweest.

Dat er iets te verbergen viel en valt, bleek na de oorlog ook weer uit het verhoor van Van Kleffens. Donker vroeg hem wel, eventjes onvoorzichtig: "De heer De Geer wilde dus eerst (voor zijn brochure) de sanctie van de Koningin hebben?"

Van Kleffens: "De Koningin......, bij nader inzien kan ik hierover niet verder spreken, Mijnheer de President." [5]  Donker, nu wèl weer voorzichtig, is niet nieuwsgierig; vraagt niet: waarom?

Dit doet denken aan wat ook al in verband met het verblijf van De Geer in Lissabon was vermeld:

De Geers tweede opdracht was "geen serieuze", al werd hij in een Koninklijke machtiging neergelegd, want "dat moest natuurlijk".

Minister van Koloniën Welter kwam op een terrein, waar hij "beter buiten kan blijven", en waarover hij niet wilde antwoorden.

Oud-premier Gerbrandy zei dat in Londen "een bepaald gedeelte" volkomen afgesloten was." Hij was in verband met De Geer in verbinding geweest met de Secret Service. "Dat is om zo te zeggen gesmoord in: "dat is een delicaat ding". Daarom was het maar gesmoord.

Ontruiming van Frankrijk, België, Nederland en Noorwegen.

Een mysterieuze gebeurtenis vond plaats op 10 mei 1941. Enkele weken voor de aanval op de USSR wensten Hitler en zeker anderen in de nazi-top te onderzoeken "of het mogelijk zou zijn met Londen tot een vergelijk te komen. Wij volgen hier de onvolprezen historicus Wim Klinkenberg. [6]

Hitlers rechterhand, Rudolf Hess, had via de 'Oxfordbeweging', later 'Morele Herbewapening' tal van Britse contacten op hoog niveau. Dank zij de nauwe samenwerking met de Zwitserse diplomaat/Rode-Kruisman Burckhardt zond de laatste op 28 april 1941 vanuit Londen een voorstel tot een Brits-Duits verdrag: 'De Britse belangen in Oost- en Midden-Europa waren nominaal (hier: met name te noemen) Het koloniale vraagstuk biedt geen ernstige moeilijkheden, wanneer de Duitse eisen zich tot de vroegere Duitse kolonies zouden beperken... '

De Duitsers zouden Frankrijk, België, Nederland en Noorwegen moeten ontruimen.

Dit komt uit de koker van de Sovjet-historicus Lew Besymenski. Die wijst er nog op, dat de ontruiming van Griekenland door de Britse troepen op 24 april 1941 (zoals hierboven reeds op die datum vermeld) een belangwekkende illustratie vormt voor Londens standpunt inzake deze 'nominale' belangen in althans het zuidoosten van Europa.

Op 10 mei 1941 vloog Hess, ervaren piloot, van Augsburg naar Engeland. Hij had willen landen op het landgoed van de Hertog van Hamilton, een van zijn relaties, maar moest wegens benzinegebrek 18 km eerder uit zijn vliegtuig springen. Onder de naam Alfred Horn werd hij gearresteerd en in de kazerne van Maryhill opgesloten.

Wij willen deze gebeurtenis vooral zien in verband met het Englandspiel en aanverwante, een omstandigheid die zich trouwens als vanzelfsprekend opdringt.

Voorlopig worden hier nog de vroegere, al duidelijke, verklaringen genoteerd.

Aan het eind van dit verhaal staan de bevestiging, welke pas in 2001 bekend werden.

Klinkenberg stelt dat "Essentieel is in dit verband, dat Hitler en zeker anderen in de nazi-top enkele weken vóór de aanval op de USSR nog een keer wensten te onderzoeken, of het mogelijk zou zijn met Londen tot een vergelijk te komen." Er volgden onderhandelingen tussen de Engelse regering en het plaatsvervangend hoofd (Hess) van de vijandelijke staat. Ze duurden maanden.'"

Inmiddels is bekend geworden dat de tocht van Hess niet alleen was voorbereid door de nazi's, maar ook door de Britse Intelligence Service -  uiteraard onder verantwoordelijkheid van de regering-Churchill.

De Sovjet-historicus Troechanowsky oppert de stelling, dat Hitler er van uitging dat Engeland in geen geval Duitsland in de rug zouden aanvallen, en het Britse aandeel in de vliegtocht van Hess naar Engeland ten doel had Hitler juist te stijven in zijn plannen tot de aanval op de USSR. Die zou Engelands redding zijn. [7]

Opmerkelijk in dit verband is, dat Moskou pas op 15 oktober 1942 de "onmiddellijke berechting van Hess in Londen vroeg! De Sovjets beschuldigden de Britse regering er van, Hess dan nog altijd als "op missie" te beschouwen...

De Duitse politiechef Schellenberg bevestigt later, dat Hess namens de groep nazi's ging, die nog in vrede met Londen vóór de aanval op de Sovjet-Unie geloofden. Schellenberg maakt, tot zijn verbazing, via Burckhardts Rode Kruis correspondentie tussen Hess en zijn vrouw mogelijk.

Ian Fleming zou als geheime-dienst-man bij de Navy via contacten in Zwitserland Hess naar Engeland hebben 'gelokt'. [8] Fleming stelde een valse horoscoop op voor de pathologische Hess. Omdat Hess onder de nazi-leiders het meest vond, dat een vrede met Engeland noodzakelijk was - om in de rug gedekt te zijn bij een aanval op Rusland.

Hier komt Nederland - in de persoon van prins Bernhard op de proppen.

Fleming is een van de weinige Engelsen wier namen in publicaties over Bernhards verblijf in Londen genoemd zijn als behorend tot zijn vriendenkring.

De historicus Hatch noemt Fleming in verband met Bernhards agenten-relatie dr. Retinger, een Sikorski-Pool in dienst van de SIS. (In het voorjaar van 1944 zou Retinger voor de SOE in Polen worden gedropt, mogelijk in de buurt van Reckenwalde, waar Bernhards moeder Armgard toen nog verbleef.) Ook Bernhards vriend Sefton Delmer, bij de SIS en leider van de psychologische oorlogvoering , was bij de tocht van Hess betrokken.

Delmer beschikte over de meest gedetailleerde inlichtingen uit de hoogste kringen der Britse politieke en militaire top. Delmer onthult na de oorlog dat de Britse minister, Lord Simon, die Hess op 10 juni 41 had ontmoet, er niet in was geslaagd openhartig met Hess te spreken.

Minister lord Beaverbrook, tevens eigenaar van de Daily Express, zal wel, in het volste geheim in september 1941, met Hess 'geheel openhartig' spreken. [9]

De Duitse historicus L.A. Besymenski concludeert daarover, dat Hess dus niet was gekomen om de oorlog te beëindigen, maar juist om hem voort te zetten: tegen de Sovjet-Unie.[10]

"Over de onderhandelingen die Simon (en Sir Ivon Kirckpatrick) die een kleine veertien dagen voor de aanval op de USSR werden gevoerd, is veel bekend geworden dank zij Hess zelf, die - in tegenstelling tot de Britse regering - in Neurenberg opening van zaken gaf."

"Het ging inderdaad om de (voorlopige) afbakening van 'invloedssferen' tussen het Derde Rijk en Engeland: Europa voor Duitsland en het Empire voor Engeland."

Van vitaal belang was voor Hitler hoe tenslotte de Britten zouden reageren. (Niet openlijk natuurlijk - want dat is voor de publieke show -, maar in het geheim, CD) "Zelfs lanceerde men in Berlijn een gerucht, dat weldra Hitler en Stalin elkaar zouden ontmoeten 'voor de definitieve regeling van de Duits-Russische betrekkingen."

De onderneming van Hess werd een flop.

Churchill ridiculiseerde Hess' missie op 13 mei 1941. Berlijn reageerde meteen met een partij-communiqué, waarin over voor het eerst over Hess' dwaze idee van een regeling tussen Engeland en Duitsland via een persoonlijke stap. Goebbels voegde er voor de goede Britse verstaanders aan toe, dat Hess was overtuigd van de talloze vredesvoorstellen van Hitler die recht uit het hart kwamen, en "door een persoonlijk offer een ontwikkeling te kunnen voorkomen die, in zijn ogen, zou leiden tot de totale vernietiging van het Britse Imperium". "In feite dus een bekrachtiging van Hess' missie."

Klinkenberg acht het mogelijk dat Bernhard, door zijn relatie met de erbij betrokken Britse agenten, en met zijn permanente contact met Berlijn vanuit Londen, althans op de hoogte was van hetgeen zich afspeelde en er over zal hebben bericht. [11]

Deze poging om tot een vergelijk te komen was dus mislukt. Wat niet uitsluit dat andere pogingen konden slagen.

Opzet en opzettelijkheid.

Al vanaf 1940 waren Nederlandse agenten met Britse hulp naar Nederland geholpen. In dit korte bestek kunnen wij daar niet dieper op ingaan.

Al vroeg bestond er in Londen belangstelling voor Koos Vorrink, de leider van de intussen verboden SDAP (Social Democratische Arbeiderspartij, die zich in augustus '39 nadrukkelijk achter Oranje had geschaard).

Tussen 26 november '41 en 11 januari '42 was door Hazelhoff Roelfzema (een Nederlander die na een ruzie met De Bruyne naar de Engelse dienst was overgelopen) en zijn mensen vijf maal vergeefs,  door ongeluk en slecht weer, getracht op het strand van Scheveningen te komen. Peter Tazelaar en Gerard Dogger wachtten er 's nachts, met Herman Wiardi Beckman en Frans Goedhart die naar Londen waren geroepen om daar een hoge functie te gaan vervullen - kleumend voor niets.

De uitnodi­gin­gen aan Wiardi Beckman en Vorrink om naar Londen te komen waren door deze beiden verder voor anderen geheim gehouden. Maar daar zij dezelfde telegrafist gebruikten (of dat Alblas was weet Vorrink niet [12]) als o.a. de groep-Vaz Dias (een man van GS III, de voorloorlogse militaire inlichtingendienst), raakte Goedhart ervan op de hoogte, en wilde hij mee naar Londen - tegen de opinie van Vorrink in. Helaas ging men aan de overkant in op de telegrafische berichten van de kant van Vaz Dias-Goedhart. Dat had de onderneming slepende gehouden, is de mening van Vorrink, (terwijl andere, w.o. meteorologische omstandigheden de oorzaak van uitstel waren). In principe moesten een politicus en een militair naar Engeland komen: Wiardi Beckman en Tielens. Maar omdat Tielens niet wilde, zou Dogger hem vervangen. En Goedhart kwam er extra bij. [13]

Aan Tielens was een schriftelijk verzoek van de regering getoond. Het bleek door Wilhelmina te zijn ondertekend, iets "van secundaire aard", want de ministers zijn verantwoordelijk... PEC-Donker zegt, dat het "het karakter van een regeringshandeling heeft".

Donker wil duidelijk weer verbloemen, dat in feite Wilhelmina, en een volgzame Gerbrandy de 'regering' vormen.

In een kanttekening op het rapport van Tazelaar, na zijn terugkeer in Londen gemaakt, staat, dat de keuze van Tielens en Wiardi Beckman door Wilhelmina en Gerbrandy was gemaakt. Het bezwaar van Tielens was "dat de Kroon niettemin in het geding wordt gebracht". Hij wilde dan ook niet antwoorden op de vraag of de koningin het papier had ondertekend.

Tielens weigerde naar Londen te gaan, want hij achtte zich gebonden "door mijn erewoord, dat ik de Duitsers had gegeven om geen dingen te doen, welke op dat moment in strijd waren met de belangen van de Duitsers, maar dat ik de consequentie zou trekken, welke het verzoek meebracht, en ik dus mijn erewoord zou terugnemen. Daarop heeft Tazelaar geantwoord, dat het niet de wens was van de Regering, dat ik mijn erewoord, als gevolg van het gedane verzoek, zou terugnemen. Op mijn vraag: Hoe weet u dat?, erkende hij, dat hij niet had verwacht dat ik "neen" zou zeggen, en verder: Wij hebben alles overwogen, behalve dit punt".

In de nacht van 6 op 7 november '41 waren door de SOE, voor de CID (Centrale Inlichtingendienst), de agent Thijs Taconis en de radio-telegrafist Huib Lauwers bij Almelo gedropt.

Een belangrijk feit dient hier te worden aangemerkt.

Lauwers was in april 1941 door kapitein Kruls naar de Dutch Section van de Engelse dienst SOE gestuurd, waar Laming de baas was. Lauwers werd een Engelse luitenant. Laming had Lauwers vóór zijn vertrek gezegd, dat hij er binnenkort niet meer zou zijn, voor security-reasons ergens in Engeland moest onderduiken, maar toch aanbleef. Het is "beter dat men niet weet, dat ik met deze zaak iets te maken heb. Jullie zult horen dat ik naar Syrië ga, doch dit is een doekje voor het bloeden, een alibi."[14] Men kan zich verbazen over deze wijze van geheimhouding![15] Diezelfde maand november werd Laming opgevolgd door de van MI-6 afkomstige Britse majoor Blizard, met als adjunct Bingham, alias 'Blunt'...

Toen op 12 maart '42 de uitgepeilde en gevangengenomen telegrafist Huib Lauwers zijn in beslag genomen berichten voor de eerste maal onder Duitse controle uitzond, zat de security-check daar al in gebouwd. Deze 'all-risk-verzekering' tegen seinen onder vijandelijk controle kon hij er dus, op straffe van ontdekking door de Duitsers, niet meer uithalen. Maar om toch een waarschuwing te geven, bracht hij nog een andere 'check' in, welke hij als zijn echte security-check aan de Duitsers had verkocht: een fout in het woord stop. In zijn tweede uitzending onder dwang, ditmaal zonder security-check, voegde hij diezelfde nep-check weer toe. Maar tot zijn schrik antwoordde Londen alsof er niets aan de hand was.

Men stelt het in het algemeen  voor, alsof dit de eerste maal was dat Londen zo reageerde. Maar hierboven werd al geschreven: "Men doet er goed aan, zich rekenschap te geven van het feit, dat nu al, in de periode van 26 maart tot en met september 1941, in Londen klare waarschuwingen van gevangen genomen agenten worden genegeerd."

Wij hebben dus al eerder dezelfde ervaring van de Belg Lamy gezien.

Nu kan men deze Londense reactie als een ongelooflijke stommiteit opvatten.

Maar in dat geval zou de stommerd die dit had uitgehaald, daarvoor toch wel zwaar zijn gestraft.

Niet alleen is dat - ook later - nooit gebeurd, maar zelfs werden zij die in het vervolg wèl waarschuuwden over het ontbreken van de security-check, bedreigd met overplaatsing of erger.

Begin mei '42 seinde Lauwers driemaal: CAUGHT. Londen antwoordde alsof er niets aan de hand was. Weer werd Blizard gewaarschuwd. Leo Marks, de verantwoordelijke bij de Britse decoderingsafdeling, signaleerde het ontbreken van de security checks aan zijn code-chef. Die antwoordde hem, zich er niet ongerust over te maken. Cory James en zijn verloofde signaleerden nu aan hun Signals Chief dat de leiding van de SOE geen acht sloeg op hun waarschuwingen betreffende Lauwers. Het antwoord was, dat als zij er nog eens over spraken, voor hem overplaatsing naar het front mogelijk was.

Op alle berichten, ook die van de later gedropte, gevangen genomen en tot seinen gedwongen agenten, werd door Londen geantwoord alsof er geen vuiltje aan de lucht was.

Achttien telegrafisten, of althans hun zenders, frequenties, zendtijden en codes, werden in totaal door de Duitsers gebruikt om voor hen te seinen. Wat de telegrafisten volgens hun instructies zonder gewetensbezwaar konden doen, omdat hun security-check borg stond als waarschuwing voor Londen dat zij vast zaten. Als aan de telegrafisten bleek dat Londen, ondanks alles, doorging met het zenden van agenten, telegrafisten, wapens en documenten - in antwoord op door de Duitsers geformuleerde vragen. Enkelen trachtten nog duidelijker te seinen, en zelfs in klare taal, dat zij gevangen zaten. Wat tot enig gevolg had, dat zij door Duitse telegrafisten werden vervangen. Zowel in het Englandspiel als in de in Frankrijk gespeelde Funkspiele.

Opmerkelijk lijkt het, dat ook hiervan Londen niets merkte. Want iedere telegrafistenschool scheen zijn eigen herkenbare manier van vorming bij de leerlingen achter te laten. Ook had de telegrafist zijn persoonlijke 'handschrift' bij het seinen, welke door een vakman onmiddellijk kon worden herkend.

Men zou hierbij kunnen opmerken, dat de meeste gedropte telegrafisten echter beginnelingen waren, die niet meer sein-ervaring hadden dan die van hun opleiding. Een duidelijk persoonlijk handschrift zouden zij vaak nog niet hebben kunnen ontwikkelen, en bovendien waren de zenuwslopende omstandigheden van het seinen in de praktijk lang niet dezelfde als tijdens de opleiding. De al genoemde atmosferische en technische storingen konden de boodschap ook nog misvormd doen overkomen. Verder hadden de soms zeer ervaren Duitse telegrafisten degenen die zij vervingen - tot drie telegrafisten door één Duitser - diverse malen afgeluisterd en hun eventuele eigenaardigheden genoteerd; om ze te kunnen imiteren.

Herhaalde malen en op verschillende wijzen was Londen door betrokkenen ook nog gewezen op onregelmatigheden, abnormaalheden, bijzondere tekens in de door de radio-telegrafische diensten uit de bezette gebieden ontvangen berichten. Zowel van binnen in Londen; door personeel van de berichtendiensten, als van buiten - uit bezet gebied, Zwitserland en andere neutrale 'doorgangs'landen - werden noodsignalen gegeven.

Niet alleen werd er door de chefs geen acht op geslagen, maar soms werden, als gezien, de waarschuwers ook terechtgewezen of met straf bedreigd.

In de uitvoering van de spelen beging Gubbins al meteen een 'onvoorzichtigheid'. Zijn stelregel was, dat de eerste agenten altijd blind moesten worden gedropt. Dat wil zeggen: niet tevoren aangekondigd, dus zonder ontvangstcomité bij de aankomst. Maar in de praktijk week hij daarvan af. Hij liet 34 agenten droppen, nà hun komst te hebben aangekondigd. En zelfs nadat Marks hem over hun tragische lot had ingelicht, nòg eens 9.

De secretaresse van prins Bernhard, Miep Brave Maks (toen nog mevrouw Jones), schreef eind '42 een rapport aan colonel Brooke Booth, van MI-5, om aan de bel te trekken over de arrestatie van agenten door de Abwehr. Daar er niets gebeurde, dreigde ze naar Churchill te gaan. "For God's sake, do'nt do that!", zei Brooke Booth. En zij deed het niet. [16]

Het is zonder meer overduidelijk dat de Britten akkoord gingen met de gevangenname van de agenten door de Duitsers. Daar moest natuurlijk een reden voor bestaan. Hieronder zal Brooke ons via De Bruyne laten weten: welke. Maar tot nog toe blijkt iedere historicus daar blind en doof voor te zijn geweest.

Hier zijn wij weer bij generaal Allan Brooke terug.

Op 2 juni 1942 had een brief van Brooke de boodschap gegeven, "waaruit duidelijk bleek, dat het niet anders kon." "Het vreemde blijft echter, dat ik van mijn eigen Regering nooit deze brief in handen heb gekregen", zegt de hier, al minstens sinds maart, toch ten nauwste praktisch betrokken geheime dienst-chef De Bruyne. Al zou de eigenlijke uitvoering van het Plan for Holland pas op 26 juni beginnen.[17]

PEC-voorzitter Donker bevestigt: "inderdaad. Het is een memorandum van 2 juni 1942, ondertekend door A.F. Brooke, waarvan wij niet kunnen zien aan wie het is gericht, maar dat betrekking heeft op de samenwerking van SOE met de autoriteiten (!) van verschillende bezette landen. Dit stuk hebt u bij uw brief van 27 november 1942 gezonden aan de Minister van Oorlog. De vraag is nu, of dit stuk een rol kan hebben gespeeld bij de beslissing, die de Nederlandse Regering uiteindelijk omstreeks juni 1942 met betrekking tot de samenwerking met SOE heeft genomen." Welke "autoriteiten van verschillende bezette landen'" Donker bedoelt blijft duister.

De Bruyne verklaart verder, dat "in het najaar, in elk geval in de tweede helft van 1942, is van Engelse zijde een grote pressie uitgeoefend.

De Bruyne werd uitgenodigd bij de allerhoogste Britse militaire bevelhebber, Sir Alan Francis Brooke, de Chief of the Imperial General Staff. Waarom? Dit is een kardinaal punt. Er kan niet genoeg de nadruk worden gelegd op deze onder ede afgelegde verklaring van een beroepsofficier. Temeer omdat het zal worden weggewerkt.

De voorzitter van de PEC, mr.L.A. Donker, noemt dit nu wel "een volstrekt novum", maar hij gaat niet nader in op die "overeenkomst met Duitsland" (van de Britten, wie anders?) en ook niet op het "terugtrekken van de troepen uit Holland" (Duitse troepen, want andere zijn er niet)! De voorzitter gaat met De Bruyne praten over de agenten. [18]

Zo wordt, en gedurende de hele PEC-voorstelling, de essentie van talloze ontstellend verrassende verklaringen van de verhoorden weggewuifd. Géén schandaal a.u.b..

De door de Bruyne genoemde "grote pressie /.../ om tot spoed aan te zetten" wijst op een al in gang zijnde actie. Sinds voorjaar '42 - of zelfs al (veel) eerder? Hieraan kan nog worden toegevoegd, dat naar alle waarschijnlijkheid in dit genoemde compromis, niet alleen de ontruiming van Holland werd beoogd, maar die van het gehele voor Engeland meest bedreigende gebied. Dat was de zone welke Holland, België en noordwest-Frankrijk omvatte. Opgemerkt dient te worden, dat in die tijd de departementen Nord en Pas de Calais onder de Belgische (Duitse) administratie vielen. A

08h34 - 29-Dec-2006